Een tattoo die je echt typeert, ontstaat meestal niet doordat je een galerij met ontwerpen doorbladert tot je iets mooi vindt; hij ontstaat wanneer je uitgaat van iets wat echt in je leven is gebeurd - een moment, een waarde, een voorwerp, een plek of een relatie - en dat omzet in een eenvoudige vorm waarvan je ook over een paar jaar nog zou zeggen: dat ben ik. De oefeningen hieronder helpen je dat stap voor stap te doen, voordat je nadenkt over de grootte of de plek.
Vijf korte oefeningen die je op volgorde doet, helpen je van een vaag gevoel naar één concreet motief dat je kunt uitproberen voordat het permanent wordt:
- Een tijdlijn van je leven brengt drie tot vijf momenten aan het licht waarop er echt iets veranderde, niet per se de meest spectaculaire gebeurtenis.
- Vrije woordassociatie zet een abstracte waarde, zoals evenwicht of richting, om in een concrete visuele vorm die je kunt tekenen.
- Voorwerpen die je zonder praktische reden bewaart, laten zien wat echt belangrijk voor je is, voorbij het vage etiket ‘sentimenteel voorwerp’.
- Plekken die je kijk op de wereld hebben veranderd, kunnen een abstract symbool worden in plaats van een letterlijke kaart, die haar betekenis verliest als je verhuist of van gedachten verandert.
- Belangrijke relaties kun je weergeven met een gebaar of een gedeeld voorwerp, niet per se met het gezicht of de initialen van de ander.
Waarom een persoonlijk symbool langer meegaat dan een trend
Een ontwerp dat je van een trend hebt overgenomen, kan er jaren later nog steeds mooi uitzien, maar heeft geen verband met jouw verhaal en krijgt dus met de tijd geen diepere betekenis - het blijft precies wat het was op de dag dat je het koos. Mensen kiezen om uiteenlopende redenen voor een tattoo: artistieke, esthetische, herdenkings-, spirituele of redenen die te maken hebben met het behoren tot een bepaalde groep (bron: Tattoo - Wikipedia), en tattoos die na verloop van tijd belangrijk blijven, zijn meestal gekoppeld aan iets wat je zelf hebt meegemaakt, niet aan iets wat je op een scherm hebt gezien. De theorie van narratieve identiteit verklaart deels waarom dat zo werkt: mensen bouwen hun identiteit op door hun levenservaringen te integreren in een samenhangend persoonlijk verhaal, dat in de loop van de tijd verandert en wordt aangevuld (bron: Narrative identity - Wikipedia). Met andere woorden: een symbool dat bij je eigen verhaal hoort, blijft betekenisvol omdat het verhaal zelf blijft bestaan, ook als de details eromheen vervagen.
Het doel van de oefeningen hieronder is niet om een ontwerp te bedenken dat niemand anders heeft; het is om één of twee dingen uit je leven te vinden die een eenvoudige vorm echt kan weergeven. Je hoeft niet alle vijf de oefeningen even goed te doen - het is genoeg als één ervan iets duidelijk aan het licht brengt.
Oefening 1: de tijdlijn van je leven
Teken op een vel papier een eenvoudige horizontale lijn, van je geboorte tot nu, en markeer daarop drie tot vijf punten waarop er echt iets veranderde - een beslissing, een verhuizing, een verlies, een nieuw begin. Schrijven dwingt je om iets onder woorden te brengen wat anders een vaag gevoel blijft - zodra je probeert één zin over een verandering op te schrijven, merk je of je die echt hebt begrepen of alleen vluchtig hebt gevoeld. Dat is de praktische reden waarom deze oefening beter werkt op papier dan alleen in gedachten. Schrijf bij elk punt op de tijdlijn één zin over wat er na dat moment precies veranderde, niet alleen over wat er gebeurde. Zoek bij het teruglezen van de zinnen naar een terugkerend thema - een nieuw begin, een terugkeer, een keuze die je voor jezelf maakte - in plaats van automatisch de meest dramatische gebeurtenis op de lijst te kiezen; vaak zegt het terugkerende thema meer over wie je bent dan één afzonderlijk moment.
Hoe een eenvoudige tijdlijn er in de praktijk uitziet
Je hebt geen uitgebreide tekening nodig: een rechte lijn met vijf gemarkeerde punten en onder elk punt één geschreven zin is genoeg voor deze oefening. Als een bepaald woord in meerdere zinnen terugkomt - bijvoorbeeld ‘ik koos’ of ‘ik gaf op’ - markeer het dan apart; dat is vaak het ruwe materiaal waaruit later, tijdens het samenbrengen van de ideeën, een visueel motief ontstaat.
Oefening 2: woordassociatie
Zet een korte timer van twee of drie minuten en schrijf zonder te stoppen de woorden op die beschrijven hoe je jezelf op dit moment ziet, zodra ze bij je opkomen. Groepeer de woorden daarna in twee of drie thema’s en houd alleen de woorden over die de volgende dag, nadat het eerste enthousiasme van de oefening is weggeëbd, nog steeds waar voelen. De laatste stap is het gekozen thema vertalen naar een vorm die je je op je huid kunt voorstellen: richting wordt al snel een kompas, evenwicht kan een ster of een rechte lijn aan de horizon worden, en een band met iemand kun je weergeven met twee eenvoudige vormen die met elkaar verbonden zijn.
Oefening 3: voorwerpen die belangrijk waren
Noteer twee of drie fysieke voorwerpen die je bij een noodsituatie zou meenemen of die je nog steeds zonder praktische reden bewaart - een brief, een stuk gereedschap, een erfstuk. Schrijf bij elk voorwerp concreet op waarom het belangrijk is, in plaats van te blijven steken bij het vage etiket ‘het is sentimenteel’; de precieze reden is wat je later in een symbool kunt vertalen, niet het voorwerp zelf. Vereenvoudig het voorwerp daarna tot de omtrek of één kenmerkend detail - een volledige, gedetailleerde illustratie van een echt voorwerp ziet er meestal beter uit als foto dan als kleine tattoo, waarin fijne lijnen na verloop van tijd verloren gaan.
Oefening 4: plekken die je hebben gevormd
Denk aan een plek die je kijk op de dingen heeft veranderd, niet per se de plek waar je vandaan komt, maar een plek waar iets specifieks voor jou veranderde. Vraag jezelf in één woord af waar die plek voor staat - vrijheid, toevlucht, ambitie - in plaats van te proberen de plek zelf in een tekening weer te geven. Een abstract pictogram, zoals de omtrek van een berg, een golvende lijn of een kompasnaald, blijft langer relevant dan een letterlijke kaart of de skyline van een stad, die aan betekenis verliest als je verhuist of als je gevoelens over die plek veranderen.
Oefening 5: de mensen met wie je een band hebt
Noem de relatie (niet per se de persoon bij naam) die je een waarde heeft bijgebracht die je nog steeds met je meedraagt - bijvoorbeeld een ouder, een goede vriend of een mentor. Vraag jezelf af wat die relatie je heeft geleerd om te doen of op te merken en zoek een symbool voor die les, niet voor het gezicht van de persoon. Een beschermend gebaar, een gedeeld voorwerp of een motief van twee verbonden vormen kan een band weergeven zonder afhankelijk te zijn van iemands gezicht of initialen - details waar sommige mensen jaren later anders tegenaan kijken.
Van oefeningen naar één eenvoudig motief
Leg de vijf mogelijke ideeën naast elkaar en schrap de ideeën die uitleg of een hardop verteld verhaal nodig hebben om door iemand anders begrepen te worden - een goed motief kan ook zonder bijschrift op zichzelf staan. Kies liever voor een paar strakke lijnen dan voor een tafereel vol details, want het ontwerp moet op het werkelijke formaat van een tattoo goed werken en ook duidelijk blijven als de lijnen na verloop van tijd wat zachter worden. Als twee verschillende oefeningen op hetzelfde thema wijzen - bijvoorbeeld als richting zowel bij de woordassociatie als bij de oefening over plekken naar voren kwam - is dat meestal het sterkste signaal dat je hebt, niet iets wat je moet oplossen door maar één van de opties te kiezen.
Wat een proef die je draagt je kan bevestigen - en wat niet
Als je eenmaal één motief hebt gekozen, is het de moeite waard om het uit te proberen voordat je het permanent laat zetten, en een tijdelijke of semi-permanente versie is precies geschikt voor deze stap. Als je het motief een paar dagen draagt tijdens gewone activiteiten en met verschillende kleding, kan het je laten zien of het op je huid nog steeds ‘van jou’ voelt, en niet alleen in je notitieboekje. Met de proef kun je ook nagaan of de maat en de plek die je in gedachten had passen bij hoe je je normaal beweegt en kleedt.
Wat de proef je niet kan vertellen, is net zo belangrijk: je ziet er niet aan hoe een permanente tattoosessie zal voelen, hoe je huid zal genezen of of je over tien jaar nog hetzelfde over het motief zult denken - dat zijn afzonderlijke vragen waarop een tijdelijke versie geen antwoord kan geven. Als je het volledige protocol voor een draagtest stap voor stap wilt volgen, gaat de speciale gids voor het testen van een tattoo voordat je die permanent laat zetten in op de duur en hoe je de reactie van je huid volgt, terwijl het artikel over wat een tijdelijke proef wel en niet kan bevestigen uitgebreid ingaat op de beperkingen van de oefening, los van de vraag of het symbool nog steeds bij je resoneert. Voor concrete cijfers over hoe lang zo’n proef meegaat, afhankelijk van het gebruikte type tattoo-inkt, gaat het artikel over de duur van een semi-permanente tattoo precies op die details in.
Zodra één motief duidelijk boven de rest uitsteekt, is een semi-permanente versie die je één of twee weken draagt in gewone situaties een eerlijke stap voordat je de definitieve beslissing neemt. Wil je een paar mogelijke startpunten bekijken die aansluiten bij de thema’s die uit je oefeningen naar voren kwamen, dan is de collectie met symbolen en citaten een goed vertrekpunt. Voor een breder overzicht van alles waar je rekening mee moet houden voordat je een permanente tattoo laat zetten, naast de keuze van het symbool, vult de algemene gids over wat je moet weten voordat je een permanente tattoo laat zetten de volgende stappen aan.
