Wie zoekt op ‘wat zegt de Bijbel over tatoeages’ komt bijna altijd uit bij Leviticus 19:28, aangehaald als een duidelijk verbod. Het vers bestaat inderdaad en gaat inderdaad over tekens op de huid, maar de context ervan – een reinheidscode geschreven voor het oude Joodse volk, gericht tegen bepaalde heidense rouwgebruiken uit die tijd – en de verschillende manieren waarop christenen het door de eeuwen heen hebben gelezen, maken het antwoord minder stellig dan het op het eerste gezicht lijkt. Een Roemeens-orthodoxe priester schrijft publiekelijk tegen tatoeages en haalt juist dit vers aan, terwijl Koptisch-christelijke pelgrims in Jeruzalem al eeuwenlang een kruis op hun pols laten tatoeëren als een bewust gedragen teken van hun geloof. Er bestaat hierover niet één christelijk standpunt. De tekst hieronder brengt het vers, een hedendaagse pastorale stem en een echte historische traditie samen, zodat je zelf over de vraag kunt nadenken of die kunt voorleggen aan je eigen priester.
- Leviticus 19:28 verbiedt „cuttings...for the dead” en „print any marks”, maar in het Hebreeuws worden twee verschillende termen gebruikt: de ene voor snijwonden uit rouw, de andere voor een tatoeage. Bovendien maakt het vers deel uit van een ceremoniële reinheidscode, geen moreel gebod dat in het Nieuwe Testament duidelijk wordt herhaald.
- Priester Marcel Stavara van de Biserica Icoanei in Boekarest publiceerde op basilica.ro een eigen tekst waarin hij tatoeages afraadt. Hij haalt Leviticus en 1 Korintiërs 6:19-20 aan. Zijn standpunt is een persoonlijke pastorale visie, geen synodaal besluit van de Roemeens-Orthodoxe Kerk.
- De Koptische familie Razzouk tatoeëert al generaties lang christelijke pelgrims in Jeruzalem met een eenvoudig kruis op de rechterpols. Deze praktijk is al sinds de 17e eeuw gedocumenteerd en laat zien dat tatoeages binnen het christendom niet altijd zijn afgewezen.
Wat zegt Leviticus 19:28 eigenlijk?
In de King James-vertaling luidt het vers: „Ye shall not make any cuttings in your flesh for the dead, nor print any marks upon you: I am the LORD.” De NIV-vertaling geeft het tweede deel directer weer: „nor put tattoo marks on yourselves”. Dat verklaart waarom dit vers bijna altijd opduikt in gesprekken over tatoeages en de Bijbel (bron: Leviticus 19:28, parallelle vertalingen – BibleHub).
De oorspronkelijke Hebreeuwse tekst gebruikt twee verschillende termen waar een gewone vertaling één algemeen woord gebruikt: seret, een insnijding of snee in de huid, en qa'aqa', een teken of afdruk – in feite een tatoeage. De twee woorden beschrijven twee verschillende rouwgebruiken die samen in dezelfde zin worden behandeld, niet één verbod dat twee keer wordt uitgesproken (bron: Toelichting bij de Hebreeuwse termen, BibleHub).
Het vers maakt deel uit van Leviticus 19, een hoofdstuk met een heiligheidscode voor het oude Joodse volk. Daarin worden allerlei begrafenis- en eredienstgebruiken verboden die waren overgenomen van naburige volken, van bepaalde rituele kapsels tot insnijdingen voor de doden. De directe context gaat dus over afstand nemen van concrete heidense gebruiken uit die tijd, niet over een op zichzelf staand ethisch gebod dat in het Nieuwe Testament uitdrukkelijk als zodanig wordt herhaald. Christenen lezen de verhouding tussen de reinheidscodes uit het Oude Testament en het geloofsleven van vandaag op verschillende manieren: sommigen beschouwen die codes als achterhaald sinds de komst van Christus, anderen blijven ze zien als een moreel richtsnoer met blijvende waarde. Dit artikel kiest niet tussen die interpretaties. Het doel is om het vers, een hedendaagse pastorale stem en een echte historische traditie naast elkaar te zetten, zodat je helder over de vraag kunt nadenken en niet een kant-en-klaar oordeel krijgt.
Het pastorale standpunt van een Roemeens-orthodoxe priester
Priester Marcel Stavara, priester bij de Biserica Icoanei in Boekarest, publiceerde op 9 juli 2025 een artikel op basilica.ro – het persbureau van het Roemeense patriarchaat – waarin hij tatoeages afraadt. Hij baseert zijn standpunt op Leviticus 19:28 en 1 Korintiërs 6:19-20, waar het lichaam „tempel van de Heilige Geest” wordt genoemd. Ook voert hij aan dat de tatoeagepraktijk in de oudheid een heidense oorsprong had (bron: ‘De tatoeage-epidemie’, Basilica.ro).
Zijn praktische advies is dat mensen die overwegen een nieuwe tatoeage te laten zetten, daarvan afzien, en dat mensen die er al een hebben dit tijdens de biecht bespreken. Belangrijk om te benadrukken: dit is de tekst van één priester, gepubliceerd als zijn eigen pastorale mening op een kerkelijke nieuwssite, geen synodaal besluit of canon van de Roemeens-Orthodoxe Kerk die algemeen van toepassing is. Zijn artikel bevat ook medische of psychologische beweringen over tatoeages. Die geven we hier uitsluitend weer als zijn persoonlijke standpunt, niet als onafhankelijk gecontroleerde medische feiten. Ze krijgen die status niet enkel doordat ze in een artikel op een kerkelijke website staan.
Een christelijke tatoeagetraditie die ouder is dan het debat: het kruis van pelgrims in Jeruzalem
De Koptische familie Razzouk tatoeëert al meerdere generaties christelijke pelgrims die naar Jeruzalem komen. Hun ambacht gaat terug tot het 14e-eeuwse Egypte; een Koptische priester, Jersuis Razzouk, vestigde zich rond 1750 in Jeruzalem en zette daar de familietraditie voort. Het klassieke ontwerp is een eenvoudig kruis, getatoeëerd op de rechterpols (bron: Razzouk Tattoo – Wikipedia).
Deze praktijk is niet nieuw. Europese reizigers uit de 17e eeuw, zoals Johann Lund en William Lithgow, legden toen al vast dat christelijke pelgrims aan het einde van hun reis naar het Heilige Land een tatoeage ter herinnering lieten zetten. Dat toont aan dat de gewoonte al veel ouder is dan het huidige debat over tatoeages en geloof (bron: Razzouk Tattoo – Wikipedia).
Houd er rekening mee dat het gaat om een specifieke traditie binnen het Koptische christendom, niet om een gebruik of goedkeuring van de Roemeens-Orthodoxe Kerk. Deze traditie geeft geen definitief antwoord op de vraag aan het begin van het artikel, maar laat wel duidelijk zien dat tatoeages binnen het christendom niet altijd zijn afgewezen: er bestaat een historische tak van de christelijke traditie die een tatoeage juist gebruikt als een teken van geloof dat met trots wordt gedragen en al eeuwenlang binnen families wordt doorgegeven.
Waarom ideeën over ‘het lichaam dat ertoe doet’ ouder zijn dan het debat over tatoeages
Na de bekering van keizer Constantijn tot het christendom verbood de Romeinse wet specifiek om veroordeelden door middel van brandmerken in het gezicht te markeren, terwijl het wel mogelijk bleef om hen op andere delen van het lichaam zo te merken. De opgegeven reden was dat het menselijk gezicht het beeld van God weerspiegelt (bron: Constantine the Great and Christianity – Wikipedia).
Dit voorbeeld houdt niet rechtstreeks verband met tatoeages van vandaag – het gaat om een straf die wettelijk aan veroordeelden werd opgelegd, niet om iemands persoonlijke keuze – maar het laat zien dat het idee dat het lichaam, en vooral het gezicht, een bijzondere spirituele betekenis heeft, oude wortels heeft in het vroegchristelijke denken. Die gedachtegang komt, in een andere vorm, ook terug in de huidige argumenten voor en tegen tatoeages, al volgt geen van die argumenten rechtstreeks uit de wet van Constantijn.
Wat blijft er dan over?
Drie echte aanknopingspunten, geen kant-en-klaar antwoord: het vers uit Leviticus, gelezen in de oorspronkelijke context van een reinheidscode; een Roemeens-orthodoxe priester die het publiekelijk samen met 1 Korintiërs 6:19-20 aanhaalt tegen tatoeages; en een eeuwenoude Koptisch-christelijke traditie waarin juist het symbool wordt getatoeëerd dat anderen als verboden beschouwen. De christelijke traditie als geheel heeft geen eenduidig antwoord op deze vraag, en dit artikel kan dat niet namens haar verzinnen.
Als de vraag je persoonlijk bezighoudt, kun je die het beste bespreken met je eigen priester of geloofsgemeenschap. Het is een pastorale en persoonlijke beslissing die alleen jij, samen met hen, kunt nemen.
Wil je alleen zien hoe een geloofssymbool op je eigen huid staat voordat je iets beslist over een permanente tatoeage? Een tijdelijk ontwerp uitproberen voordat je voor de permanente versie kiest laat je zien hoe groot het is, welke vorm het heeft en waar het op je huid komt. Het blijft puur een visuele test: het beantwoordt niet de religieuze vraag die hierboven is besproken en vervangt geen echt gesprek met je priester.
Voor wie zich aangesproken voelt door de Bijbelse symboliek, zijn er ook enkele tijdelijke tatoeageontwerpen met een geloofsthema:
Je vindt meer opties in de collectie collectie tijdelijke tatoeages met een geloofsthema of, als je liever uitgaat van het kruissymbool, in de galerij met ontwerpen van kruisen en andere religieuze symbolen. Voor algemene stappen bij het kiezen van je eerste tatoeage – ontwerp, formaat en plaats op je lichaam – behandelt de gids voor je eerste tatoeage dit onderwerp afzonderlijk, los van het religieuze aspect dat hier is besproken. Wat een tijdelijke tatoeage je wel en niet concreet kan laten zien over de permanente versie, wordt ook uitgebreid uitgelegd in een apart artikel. En als je vraag eerder gaat over de maatschappelijke kijk op tatoeages in Roemenië dan over het religieuze aspect, worden de acceptatie van tatoeages en veranderingen tussen generaties afzonderlijk besproken.
