‘Hennadesign’ is een verzamelnaam voor de versierde patronen die met hennapasta op de huid worden aangebracht. Als je het woord bent tegengekomen via sociale media, een bruiloft of een festival, heb je waarschijnlijk al verschillende stijlen gezien zonder ze precies te kunnen benoemen. De terugkerende patroonfamilies zijn bloemen en ranken, paisley, mandala en dichte, kantachtige vullingen. Ze verschillen zowel in de manier waarop de lijnen zijn opgebouwd als in hun oorspronkelijke herkomst. In deze gids bespreken we elke familie, leggen we uit wat het verschil is tussen Indiase, Arabische en Afrikaanse mehndistijlen en laten we vervolgens zien hoe een fijnlijnige tijdelijke tatoeage dezelfde decoratieve uitstraling kan oproepen zonder zich voor henna uit te geven.
- Henna is een plantaardige kleurstof met een eigen tijdlijn voor kleur en houdbaarheid, geen algemene benaming voor decoratieve patronen.
- De vier meest voorkomende patroonfamilies — bloemen/ranken, paisley, mandala en kantachtige vullingen — herken je aan de manier waarop de lijnen zijn opgebouwd, niet alleen aan hoe dicht ze op elkaar staan.
- Indiase, Arabische en Afrikaanse mehndistijlen verschillen vooral in de lijndichtheid en in hoeveel blote huid tussen de motieven zichtbaar blijft.
- Een fijnlijnige tijdelijke tatoeage kan de decoratieve lijnvoering nabootsen, maar volgt een ander proces dan echte hennakleurstof.
Wat henna (mehndi) eigenlijk is — en waar de patronen vandaan komen
Henna is een kleurstof die wordt gewonnen uit de gedroogde en gemalen bladeren van de plant Lawsonia inermis. De kleurstof wordt al sinds de oudheid gebruikt voor lichaamskunst in Noord-Afrika, het Midden-Oosten, het oude Egypte en Mesopotamië, en later ook op het Indiase subcontinent (bron: Henna). In veel van deze regio’s is mehndi nog altijd een belangrijk onderdeel van bruiloftstradities. De patronen worden ook aangebracht voor feestdagen zoals Eid en Diwali.
Wat henna meer maakt dan alleen een patroon op de huid, is het kleurproces zelf. Direct nadat de pasta is verwijderd, is de afdruk oranje, maar door oxidatie wordt die in ongeveer drie dagen donkerder en krijgt ze een diepe roodbruine tint. Vervolgens vervaagt ze binnen één tot drie weken volledig, terwijl de huid op natuurlijke wijze afschilfert (bron: Henna). Het is deze tijdlijn — en niet alleen het motief zelf — die echte henna onderscheidt van andere manieren om een vergelijkbaar patroon te dragen. De vergelijking waar je misschien al aan dacht, tijdelijke tatoeages vergeleken met henna, gaat hier uitgebreider op in.
De patroonfamilies die je zult herkennen
‘Hennadesign’ omvat niet één stijl, maar verschillende duidelijk te onderscheiden patroonfamilies die vaak in één ontwerp worden gecombineerd. Als je ze kunt benoemen, kun je makkelijker precies omschrijven welke uitstraling je zoekt, of je nu henna in de oorspronkelijke vorm wilt of een fijnlijnig alternatief.
Bloemen en ranken
De herkenbaarste familie bestaat uit herhaalde blad- en bloembladfiguren die met elkaar verweven zijn tot ranken over de hand, pols of onderarm. De dichtheid varieert sterk: sommige ontwerpen houden de ranken los en luchtig, andere vullen bijna het hele oppervlak met herhaalde bloemvormen.
Paisley (boteh)
Het paisleymotief — de gebogen druppelvorm die vaak boteh wordt genoemd — komt oorspronkelijk uit Perzië en is al meer dan tweeduizend jaar gedocumenteerd. Het werd verwerkt in kostbare termeh-stof voor de Perzische adel, verspreidde zich rond de 15e eeuw naar Kasjmir en vond van daaruit via Kasjmirsjaals zijn weg naar Indiase en Midden-Oosterse decoratieve tradities (bron: Paisley (design)). Het staat echter niet vast wat de vorm precies voorstelt: onderzoekers hebben van alles voorgesteld, van een gestileerde cipres tot een palm- of pijnboom, terwijl oudere theorieën wijzen op de zon of een feniks. Je kunt de symboliek daarom het beste omschrijven als onderwerp van discussie, en niet als één vaste betekenis (bron: Paisley (design)).
Mandala en radiale symmetrie
Een mandala — het Sanskrietwoord betekent simpelweg ‘cirkel’ — is een vorm die is opgebouwd met radiale symmetrie rond een middelpunt. Binnen hindoeïstische en boeddhistische tradities wordt de mandala gebruikt als kaart van kosmische sferen en als hulpmiddel bij meditatie. Ze wordt gezien als symbool van balans en heelheid, en niet als louter versiering (bron: Mandala). De basisstructuur binnen het hindoeïsme is vaak een vierkant met vier poorten rond een cirkel en een middelpunt. Later maakte psycholoog Carl Jung de mandala in het westerse denken populair als symbool van psychologische heelheid, naast haar religieuze oorsprong (bron: Mandala). Als het mandalamotief je het meest aanspreekt, vind je een uitgebreidere bespreking in tatoeages met mandalapatronen.
Kantachtige vullingen
De vierde familie bestaat uit fijne patronen van stippen of lijnen die grotere delen van de hand of onderarm vullen met textuur in plaats van met afzonderlijke, duidelijk herkenbare motieven — een beetje alsof er kantstof over de huid ligt. Wil je specifiek meer weten over dit soort patronen, dan verschijnt er binnenkort een aparte bespreking: tatoeages met kantpatronen.
Indiase, Arabische en Afrikaanse mehndistijlen vergeleken
De termen ‘Indiase stijl’ en ‘Arabische stijl’ komen vaak voor in zoekopdrachten, en ze verwijzen inderdaad naar echte, consistente verschillen. Zuid-Aziatische (Indiase) mehndi herken je aan de fijne, dichte lijnvoering, die vaak de hele hand en onderarm bedekt zonder veel zichtbare huid tussen de motieven. De Arabische en Midden-Oosterse stijl gebruikt juist opvallendere bloemvormen, met meer zichtbare huid rond elk element. Daardoor oogt het geheel luchtiger. De Afrikaanse stijl neigt naar eenvoudigere, opvallendere geometrische vormen met minder details per oppervlak (bron: Mehndi). Geen van de stijlen is ‘beter’ dan de andere — ze dienen verschillende doelen: bedekking, zichtbaarheid van een afstand of de tijd die nodig is om het patroon aan te brengen.
Wil je deze stijl liever vergelijken met tatoeagestijlen in het algemeen, los van de henna-inspiratie, dan verschijnt er binnenkort een uitgebreider overzicht: tatoeagestijlen uitgelegd.
De look vandaag uitproberen met een fijnlijnige tijdelijke tatoeage
Een tijdelijke of semi-permanente design is een ander medium dan henna: het wordt op de huid aangebracht in plaats van de huid te kleuren. Dat betekent dat het niet oxideert en niet vervaagt volgens hetzelfde proces als echte hennapasta. Het bootst de decoratieve lijnvoering na — niet het kleurproces van henna. Dat is een belangrijk verschil om in gedachten te houden, vooral als je precies wilt omschrijven wat je op je huid hebt.
Radiale, symmetrische motieven — kompaspatronen, op sterren gebaseerde vormen — weerspiegelen dezelfde gecentreerde opbouw als de mandalafamilie binnen henna. De fijne, gegraveerd aandoende lijnvoering weerspiegelt dan weer de dichtheid van kantachtige vullingen. Dankzij die overeenkomst herkennen sommige geometrische tatoeagemotieven uit de hennawereld, ook als ze geen enkel traditioneel hennamotief bevatten.
Wil je precies weten hoe lang bijvoorbeeld een semi-permanent motief blijft zitten, lees dan liever hoe lang blijft een semi-permanente tatoeage zitten dan dat je hier een getal gokt, want de houdbaarheid hangt af van verschillende factoren die per persoon verschillen. En als je de volledige vergelijking tussen echte henna en tijdelijke tatoeages wilt zien — proces, houdbaarheid en veiligheid in één overzicht — dan vind je die in tijdelijke tatoeages vergeleken met henna.
Als je eenmaal weet welke lijndichtheid en symmetrie je aanspreken, kun je verder bladeren in de collectie met geometrische motieven voor meer fijnlijnige, radiaal opgebouwde designs om meteen uit te proberen.
Een henna-geïnspireerd motief gebruiken om een toekomstige permanente tatoeage uit te proberen
Veel mensen die henna-geïnspireerde patronen bekijken, doen dat als eerste stap naar een permanente tatoeage in dezelfde stijl. Dan kan een tijdelijke design echt van pas komen: je ziet hoe de grootte, plaatsing en dichtheid van het patroon eruitzien op jouw huidtint en lichaamsvorm voordat iets permanent wordt.
Wat een tijdelijke design niet kan doen, is voorspellen hoe het aanbrengen van een permanente tatoeage in dezelfde stijl zal aanvoelen, hoe die geneest, of die na verloop van tijd vervaagt of hoe die er over een paar jaar precies uitziet. Dat zijn afzonderlijke vragen die bij een ander gesprek horen, en een tijdelijke testlaag op de huid geeft daar geen antwoord op. Als je dus een kompaspatroon of een ander decoratief motief wilt uitproberen, beoordeel je de grootte en plaatsing, niet hoe het permanente resultaat eruit zal zien.
